Afyon Güneyine Yürüyüş

14 Ağustos 1922 – 25 Ağustos 1922

                14 Ağustos gecesi yola çıkacak olan 15.Tümen Komutanı Yarbay Naci Tınaz’dı. Şükrü Naili Bey 2.Ordu’ya bağlı 3. Kolordunun Komutanı olmuştu. Yunan taarruzu olasılığına karşı önlem olarak yer değiştirdiklerini sanan subaylar ve askerler neşesiz ve öfkeliydiler.

                Ankara ‘da Azerbaycan Büyükelçiliğinde yemek vardı. M.Kemal Paşa, İbrahim Abilov ve Aralov ‘a “Bir hafta sonra taarruza geçmek üzere cepheye hareket edeceğim .” dedi. “Dünyadan gizlemek, özellikle İngilizlerin Yunanlıların yardımına gelmesini önlemek için ben Ankara’dan ayrıldıktan sonra Çankaya’da bir çay partisi vereceğim ilan edilecek. Bu parti ertelenecek. Siz de birkaç gün sonra bir kabul resmi düzenlediğinizi açıklarsınız. Kabul resmi başladığı saatte görevlendireceğim biri gelip rahatsızlandığım için katılamayacağımı bildirir. Bu bana birkaç gün daha kazandırır. Ne dersiniz ?”

“Tamam,” Muhtemelen bir Türk genci piyanoda çalar.

“İzmir’in kavakları

Dökülür yaprakları…”

                Y.Şevki Paşa’nın emrinde sadece 2 kolordu kalmıştı, yani 5 piyade ile bir süvari tümeni ile iki buçuk düşman kolordusunu sürekli hücum ederek yerinde tutması gerekiyordu.(Düşman 3 kat  kalabalık, silah bakımından 5 kat güçlüydü.)

                M.Kemal Paşa 17 Ağustos gecesi Konya’ya hareket edecekti.

                20 Ağustos akşamı İkinci Kolordu ile Süvari Kolordusu da harekete geçtiler. …Başkomutan, Asım Gündüz’e döndü: “25 Ağustos akşamı her türlü haberleşmeye son verilecek, dünyanın Anadolu’dan haberi olmayacak… İsmet Paşa’ya baktı: “Siz de ordulara yazılı emrinizi veriniz.26 Ağustos  sabahı düşmana taarruz edeceğiz..”Ayağa kalktı. Hepsi esas duruşa geçti. “Paşalar! Gazanız mübarek olsun.

                Üç gün sonra Afyon orduevinde bir balo verilecekti. General Trikupis balo sorunlarıyla ilgileniyordu. Albay Merenditis odaya girdi: “Generalim, bir Türk askeri cephemize sığınmış. Türklerin Afyon güneyine gizlice üç tümen yığdıklarını söylüyormuş.”Hava keşfi yapıldı “.Hareket yok” Trikupis birliklere dikkatli olmalarını emretti.

                Uçak bölüğü, Yunan keşif uçaklarına engel oldu.

                Çalıkuşu romanını okuyan Gazi, İsmet Paşa’ya kitabı okusun diye verdi.

                Hacıanesti, Türklerin taarruz edebileceğine inanmıyordu…

                …Tümen Komutanlarına,  taarruz edileceğini birliklerine açıklama izni verildi.

                Süvari Kolordusu karargâhı ve 1.Süvari Tümeni 24 Ağustos sabaha karşı Sandıklı’ya geldi. Düşman cephesi yarıldıktan sonra Sincanlı Ovasına, düşman gerisine akacaktı. Çiğiltepe ile Toklu Sivrisi arasında 15 kilometre genişliğinde sarp, sık ormanla kaplı ve yolsuz Ahır Dağı vardı. Ballıkaya gerçekten geçilmez gibi görünen bir dağ yoluydu. Fahrettin Paşa orduya, Süvari Kolordusu’nun cephenin yarılmasını beklemeden, 25 Ağustos akşamı, bu keçi yolundan dağı aşmasını, 26 Ağustos sabahı Yunan cephesinin gerisine inmesini önerdi. Ordu komutanının da gözü karaydı.

                24 Ağustos günü akşama doğru BAŞKOMUTAN,…Akşehir’den ayrıldılar. Bu gece Şuhut’ta kalacak, 25 Ağustos günü Kocatepe’nin eteğindeki çadırlı ordugâha geçeceklerdi. 25 Ağustos 1922 Cuma. İsmet Paşa saat 11.00’de ordulara ve Kocaeli Grubu’na genel taarruz emrini yolladı.

                Afyon orduevindeki Yunan balosu başlamıştı.

                Trikupis, Türklerin Afyon güneyinde bunun iki katı kuvvet topladıklarını bilmediği için akşam orduevinde iştahla yemek yedi, keyifle şarap içti. Erkenden yatacak, cehenneme uyanacaktı.

                M.Kemal Paşa oyalanmak için Mahmut Bey’e bilgi vermeye başladı: …Asıl taarruz bölgesinde Birinci ve Dördüncü Kolordularımız, düşmanınsa takviyeli iki tümeni var.Yarma bölgesinde düşmandan 6 kat daha güçlüyüz. İşte gizlice yürüyerek yaptığımız yığınakla bunu sağladık. Yüz bin kişi yürüdü. Düşman duymadı. Kısacası baskın başarılı olmuştur. İkinci kolordumuz yedekte bekleyecek… General Digenis yetişip de Trikupis’in kolordusunu takviye etmeden önce, cepheyi en geç iki gün içinde yarmamız gerekiyor. Cepheyi yarıp Sincanlı ovasına inerek, General Trikupis’in ve Digenis’in kolordularının İzmir’le bağlantılarını kesmiş olacağız. Bu iki kolorduyu birkaç gün içinde çevirip imha edeceğimizi sanıyorum. Sonra…

Kaynak: Şu Çılgın Türkler- Turgut Özakman

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir